در پایان سفر سه روزه ناصر خان جنجوعه مشاور امنیت ملی نخست وزیر پاکستان به ایران که به دعوت رسمی دریابان علی شمخانی دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان صورت پذیرفت طرفین با صدور بیانیه مشترک دیدگاه‌های خود را در خصوص ضرورت توسعه روابط دوجانبه، مبارزه با تروریسم، صلح و ثبات منطقه ای و امور مختلف جهان اسلام اعلام کردند.

به گزارش ایسنا، در بخشی از این بیانیه آمده است:جمهوری اسلامی ایران و جمهوری اسلامی پاکستان ضمن تأکید بر روابط برادرانه و نزدیک دو کشور همسایه که ریشه در تاریخ و تمدن مشترک دو کشور دارد، بر حفظ و توسعه روابط تأکید و ساختارهای گفتگوی مؤثر برای مقابله با ناامنی در مرزها، مبارزه مشترک با بی ثباتی در منطقه و جهان اسلام را دارای اهمیت می دانند.

این بیانیه می افزاید:  دو کشور،تنظیم مسائل امنیتی فی مابین، امنیت مرزهای مشترک و افزایش کارآیی و اثربخشی ساختارهای پیشبرد روابط در قالب کمیته ها و کمیسیون های مشترک را دارای اهمیت دانسته و بر ادامه گفتگوها تأکید می نمایند.

در بخش دیگری از این بیانیه با تاکید بر ضرورت  دیدارهای مستمر مقامات سیاسی، امنیتی و اقتصادی دو کشور به منظور تعمیق روابط و توسعه مناسبات به عنوان بهترین مسیر حفظ وارتقاء روابط آمده است: طرفین با اشاره به مصائب کشورهای اسلامی، جنگ، قحطی و مهاجرت که ناشی از توطئه برنامه ریزی شده برای تضعیف کشورهای اسلامی می باشد، همکاری قاطعانه برای مبارزه مشترک با تروریسم و جریان های افراطی را یکی از مهمترین تلاش های پیش رو دانسته و از مهمترین اهداف این همکاری را تضمین صلح و ثبات منطقه ارزیابی می‌نمایند.

این بیانیه با اشاره به تهدیدات فزاینده ناشی از گسترش تروریسم می‌افزاید: مبارزه با داعش به عنوان یک جریان منحط و تفرقه‌آفرین در جهان اسلام که توطئه‌ای مشترک علیه وحدت و همکاری کشورهای اسلامی از سوی معاندان و مخالفان اسلام و کشورهای اسلامی است از دیگر موضوعات مورد توافق جمهوری اسلامی ایران و جمهوری اسلامی پاکستان است.»

ناصرخان جنجوعه مشاور امنیت ملی جمهوری اسلامی پاکستان نیز در جریان سفرسه روزه  به کشورمان ضمن دو دور مذاکره با دریابان علی شمخانی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران با  علی اکبر ولایتی مشاور امور بین الملل مقام معظم رهبری، سردار سرلشکر باقری رییس ستاد کل نیروهای مسلح و دکتر رحمانی فضلی وزیر کشور دیدار و گفت‌وگو کرد.

آغاز فعالیت‌های انتخابات ریاست جمهوری از نیمه دوم سال

معاون وزیر کشور از آغاز فعالیت‌های انتخابات ریاست جمهوری از نیمه دوم امسال خبر داد و گفت: دستمزد هیئت‌های اجرایی انتخابات هفته آینده پرداخت می‌شود.

به گزارش ایسنا، جواد ناصریان در نشست معاونان هماهنگی امور اقتصادی و توسعه منابع و مدیران‌کل امور اداری و مالی استانداری‌های کشور در استان همدان، اظهار کرد: از آنجا که بخش عمده بودجه کشور بر درآمدهای نفتی متمرکز است، کاهش این درآمدها در مجموعه اعتبارات دستگاه‎ها اثرگذار است.

وی تصریح کرد: وضعیت بودجه در بخش انتخابات نیز دارای مشکلاتی بود اما وعده‌هایی که قبل از برگزاری انتخابات داده بودیم تا حدودی محقق شد.

ناصریان با  اشاره به پیگیری تحقق دستمزد مجریان برگزاری انتخابات ظرف دوماه تشریح کرد: این اتفاق برای نخستین‌بار در کشور رخ داد و ما در انتخابات سال گذشته تلاش کردیم شرایطی مهیا شود تا منابع مورد نیاز به نحو مطلوب توزیع شود.

وی با بیان اینکه پیشتر گفته شده بود تلاش می‌کنیم مشخصات مجریان انتخابات را دریافت کرده و منابع را به حساب خود آنها واریز کنیم، تبیین کرد: حین کار و در مسیر کار مشکلاتی ایجاد شد و حساب‎ها مشکلاتی داشتند که مجبور به هماهنگی‌های چند باره با استانداری‌ها شدیم.

ناصریان با اشاره به اینکه دستمزد هیئت‌های اجرایی هنوز پرداخت نشده است، بیان کرد: دستمزد هیئت‌های اجرایی هفته آینده تأدیه می‌شود و تلاش می‌کنیم دستمزد هیئت بازرسی بعد از اینکه بخش دوم اعتبارات از سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی دریافت شد، پرداخت شود.

وی خاطر نشان کرد: اختلافاتی بین ما و سازمان مدیریت برای تأمین منابع وجود دارد که در تلاش هستیم در نخستین فرصت، مشکل حل شود و تخصیص اعتبارات را دریافت کنیم.

وی ادامه داد: منشأ اختلاف، تصوراتی بود که به‌نظر می‌رساند شاید تعداد بیشتری از استان‌ها به مرحله دوم بروند و منابع بیشتری پیش‌بینی شده بود که تلاش خواهیم کرد طی هماهنگی با خزانه منابع موردنظر اخذ شوند.

معاون وزیر کشور با اشاره به برگزاری انتخابات سال آینده بیان کرد: برای انتخابات ریاست جمهوری سال آینده تمهیداتی اتخاذ شده که از نیمه دوم امسال فعالیت‌ها آغاز خواهد شد.

وی با بیان اینکه سعی می‌کنیم در مرحله پیش‎بینی اعتبار منابع مکفی را پیش‌بینی کنیم، ادامه داد: هنوز موفق به دریافت بخشی از منابع تخصیص یافته سال 96 از سازمان مدیریت نشده‌ایم تا قرارداد اقلام مورد نیاز پیش از سال بسته شود.  

ناصریان عنوان کرد: در وعده‎های قبل از انتخابات فقط بخش خودرو را در بعضی از استان‌ها نتوانستیم آن‌گونه که انتظار بود تأمین کنیم اما با اقدامات انجام شده خودروهای گران‌قیمت استانداری‌ها را جمع‌آوری کرده و به مزایده گذاشته و فروخته‎ایم که در یک ماه آینده به خودروهای سبک‌تر تبدیل کرده و در اختیار استانداری‌ها قرار می‎گیرد.

وی در ادامه با بیان اینکه در مورد کسری بودجه انتخابات مکاتبات مختلفی داشتند، افزود: قبل از برگزاری انتخابات خواهش از استانداران، فرمانداران، بخشداران و ... این بود که تعهد مازاد بر اعتبار ندهید.

ناصریان در ادامه با اشاره در پیش‌رو بودن هفته دولت ادامه داد: مسئولان باید تلاش کنند تا زمان برگزاری هفته دولت اقداماتی که در همه استانداری‎های کشور انجام شده را احصا کنند و در اختیار استانداران قرار دهند.

وی با بیان اینکه اقدامات انجام شده از حاصل نتایج برجام و اقدامات انجام شده در استانداری‎ها احصا شود، افزود: در ادامه احصاء اقدامات انجام شده در استانداری‎ها وزارت کشور جلسه مشترک استانداران و هیئت وزیران را اواخر مردادماه نشست را خواهیم داشت که در آنجا گزارشی ارائه می‌شود.

معاون وزیر کشور در ادامه در مورد اقدامات انجام شده در سه سال گذشته در بحث ساختارهای استانداری‎ها و فرمانداری‎ها بیان کرد: ساختار استانداری‎ها در سال 93 پس از احیای سازمان مدیریت و برنامه‎ریزی به نوعی تحت تاثیر قرار گرفت و با نشست‌های متعددی که داشتیم، مجبور شدیم ساختار را تغییر دهیم و بخشی از وظایف حوزه معاونت برنامه‎ریزی استانداری‎ها جدا و به سازمان مدیریت و برنامه‎ریزی اضافه شد.

وی با بیان اینکه تلاش بود ساختار کمترین آسیب را ببیند، گفت: در ساختار جدید معاون برنامه‎ریزی حذف شده و معاون هماهنگی امور اقتصادی و توسعه ایجاد شد و با توجه به اینکه معاونان کاهش پیدا می‌کرد، مجبور بودیم که ادارات‌کل را هم مقداری تقلیل دهیم.

وزیر امور خارجه کشورمان صبح چهارشنبه به وقت محلی با ماکاله کامارا همتای خود در کشور گینه کوناکری دیدار و گفت‌وگو کرد.

به گزارش ایسنا، محمد جواد ظریف هم‌چنین با مامای یولا نخست وزیر گینه دیدار و گفت‌وگو کرد.

وزیر امور خارجه کشورمان، روز یکشنبه در راس هیاتی سیاسی اقتصادی وارد نیجریه شد و سفر خود به غرب آفریقا را آغاز کرد.

ظریف طی روزهای دوشنبه و سه‌شنبه با مقامات عالی رتبه کشورهای نیجریه و غنا دیدار کرده بود.

وی سه شنبه شب وارد گینه کوناکری شد تا با مقامات این کشور نیز دیدار کند.

جانشین فرمانده نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گفت: یک ارتش قوی می‌تواند امنیت رابیافریند.

به گزارش ایسنا، امیر سرتیپ کیومرث حیدری جانشین فرمانده نیروی زمینی ارتش در مراسم تجلیل از قهرمانان، پیشکسوتان و مدال‌آوران نزاجا که در ستاد نیروی زمینی برگزار شد، اظهار کرد: ارتش قوی، ضرورت یک کشور است و امنیت را یک ارتش قوی و نیرومند می‌تواند بیافریند.

جانشین فرمانده نیروی زمینی ارتش افزود: امروز جامعه به افراد قوی و امین در سطوح مختلف مدیریتی نیاز دارد و ورزشکاران با کسب مدال در میادین بین‌المللی قوی بودن را به عرصه ظهور رسانده‌اند.

به نقل از پایگاه خبری ارتش، حیدری با اشاره به حضور ورزشکاران در میادین داخلی و بین‌المللی و کسب رتبه کسب و مدال از سوی آن‌ها، خاطر نشان کرد: در حقیقت آن مدال متعلق به همه کشور بوده و افتخاری است بر گردن جمهوری اسلامی ایران که پرچم مقدس کشورمان به احتزاز در می‌آید. ورزشکاران باید شهدا را الگوی خود قرار داده که با گذشت در زندگی‌شان امنیت را به ارمغان آورده و این عزیزان با صرف وقت و زندگی خودشان پرچم جمهوری اسلامی ایران را در رقابت‌های مختلف ورزشی به احتزاز درمی‌آورند.

جانشین فرمانده نیروی زمینی ارتش در پایان اظهار کرد: ما به این موضوع افتخار می کنیم که پرچم اسلام بالاتر از پرچم ابرقدرت‌های دنیا قرار می‌گیرد و این ارزش بالایی برای کشور و اسلام محسوب می‌شود؛ چراکه ورزشکاران با مجاهدت خود بهترین وقت‌شان را برای این کشور سرمایه‌گذاری می‌کنند تا پرچم کشورمان در مقابل کشورهای دنیا به احتزاز درآید

تهران- ایرنا- روند پرشتاب و افزایشی نرخ دلار در بازار آزاد تهران پس از همه پرسی خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا (سوم تیرماه) فروکش نکرده است و امروز (چهارشنبه) در ادامه این روند با 101 ریال افزایش قیمت نسبت به دیروز به 35هزار و 291 ریال (تازمان تنظیم خبر) رسید.

به گزارش روز چهارشنبه ایرنا، هر دلار آمریکا در بازار آزاد تهران در روز شنبه پنجم تیرماه (نخستین روز معامله پس از اعلام نتیجه همه پرسی برگزیت) 34 هزار و 643 ریال اعلام شد و این رقم در روز بعد از آن (یکشنبه ) به 34 هزار و 707 ریال رسید.
براساس معاملات ثبت شده در سامانه سنا که توسط صرافی های مجاز کل کشور انجام می گیرد، امروز قیمت هر یورو تا زمان انتشار خبر، با 51 ریال کاهش نسبت به دیروز، 38 هزار و 923 ریال و هر پوند با افزایش 267 ریالی، 46 هزار و 810 ریال اعلام شد.
تارنمای اتحادیه طلا و جواهر تهران امروز قیمت هر دلار آمریکا را 35 هزار و 370 ریال و هر یورو را 39 هزار و 110 ریال اعلام کرده است.

**بازار سکه
صرافان بازار تهران امروز هر قطعه سکه طلای بهار آزادی طرح جدید را با دو هزار ریال افزایش 10 میلیون و 900 هزار ریال داد و ستد کردند.
براساس اعلام اتحادیه طلا، جواهر و سکه تهران، هر قطعه سکه طلای بهار آزادی طرح قدیم با 28 هزار ریال افزایش در مقایسه با دیروز 10 میلیون و 913 هزار ریال و هر قطعه نیم سکه بدون تغییر قیمت پنج میلیون و 450 هزار ریال مبادله شد.
هر ربع سکه نیز امروز بدون تغییر قیمت نسبت به روز گذشته دو میلیون و 820 هزار ریال معامله شد، ضمن آنکه قیمت سکه گرمی نیز بدون تغییر یک میلیون و 800 هزار ریال فروخته شد.
در معاملات امروز بازار آزاد تهران هر گرم طلای 18 عیار، یک میلیون و 112 هزار ریال اعلام شد.
براساس اعلام اتحادیه طلا و جواهر تهران، هر اونس طلا نیز با دو دلار و 40 سنت کاهش قیمت در بازارهای جهانی، یک هزار و 319 دلار و 60 سنت قیمتگذاری شده است.

نیازمند فرماندهان فرهنگی در نبرد فکری با دشمن هستیم

دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب گفت: سوریه دارای ظرفیت علمی، دینی و اجتماعی عظیمی است که با بهره‌گیری از ظرفیت‌ها می‌توان خدمت بسیار بزرگی به جهان اسلام کرد.

به گزارش ایسنا، به نقل از مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، آیت‌الله محسن اراکی در ادامه سفر به سوریه، عصر روز سه‌شنبه (5 مرداد) با «ولید معلم»، وزیر امور خارجه این کشور دیدار و گفت‌وگو کرد.

آیت‌الله اراکی در ابتدای این دیدار به پیشنهادات هیات مجمع جهانی تقریب در سفر به سوریه و همکاری مجمع تقریب با وزارت اوقاف این کشور در زمینه راه‌اندازی دارالتقریب و برگزاری سلسله نشست‌هایی با حضور علمای دو کشور و همچنین راه‌اندازی فقه مقاومة و فقه وحدت در سوریه اشاره کرد و گفت: ما در مسیر ایجاد وحدت و تقریب بین مذاهب اسلامی درصدد ایجاد ارتباطات گسترده میان علمای مذاهب اسلامی هستیم.

وی افزود: سوریه دارای ظرفیت عظیم علمی، دینی و اجتماعی است که با بهره‌گیری از ظرفیت‌ها می‌توان خدمت بسیار بزرگی به جهان اسلام کرد.

دبیرکل مجمع جهانی تقریب با تاکید بر اینکه سوریه یکی از مراکز فرهنگ و تمدن است، خاطرنشان کرد: روابط جمهوری اسلامی ایران با سوریه همواره حسنه بوده و امیدواریم این روابط همواره تداوم داشته باشد.

وی با بیان اینکه جهان اسلام امروز با هجمه گسترده‌ای علیه ارزش‌های خود مواجه است، گفت: مشکلات کنونی جهان اسلام از شرقِ آن یعنی اندونزی تا غرب آن یعنی موریتانی ناشی از تندروی است و علمای سوریه می‌توانند کمک بسیار زیادی برای بر طرف کردن این مشکلات داشته باشند.

اراکی ادامه داد: امروز در کنار فرماندهان نظامی که در عرصه نبرد میدانی با تروریست‌ها فعالیت می‌کنند، نیازمند فرماندهان فرهنگی و فکری هستیم تا بتوانیم در عرصه نبرد فکری نیز با دشمنان مقابله کنیم که در این زمینه نقش علما بسیار برجسته و خطیر است.

وی افزود: سوریه می‌تواند میدان پیروزی در نبرد با جریان‌های انحرافی و تندرو در جهان اسلام باشد که در این راه نیازمند حمایت‌های دولت سوریه نیز است.

ولید المعلم، وزیر امور خارجه سوریه نیز در این دیدار اظهار کرد: مشکل کنونی سوریه اختلاف بین مذاهب اسلامی نیست، زیرا همواره در طول تاریخ مذاهب مختلف اسلامی با صلح و آشتی در کنار یکدیگر زندگی کردند و همواره دین پرستی و عشق به وطن در میان سوری‌ها وجود داشته است.

 وی افزود: مشکلات کنونی سوریه از سوی دشمنان این کشور از جمله رژیم صهیونیستی طراحی شده و دشمن با دستمایه قرار دادن برخی اختلافات مذهبی دست به کشتار در سوریه زده است؛ اما کسانی که اختلاف میان مذاهب اسلامی را در سوریه دنبال می‌کنند، شکست خواهند خورد.

وی با بیان اینکه خطر بزرگ برای سوریه و منطقه تفکر وهابیت است، گفت : همان کسانی که القاعده را ساختند امروز نیز النصره و داعش را ایجاد و از آن حمایت می‌کنند.

به گزارش مشرق، در طول تاریخ تشیع، مهم‌ترین منبع مالی امامان و سپس فقیهان شیعه برای اداره‌ امور دینی، رسیدگی به حال تهدیدستان، برپایی حوزه‌های علمیه و روشن نگه‌داشتن چراغ تعلیم و تعلم دینی، وجوهات شرعی اعم از خمس و زکات بوده است، این منبع مالی دینی-مردمی، نهاد امامت و فقهاهت را از نیازمندی به حکومت‌ها حفاظت می‌کرده و به آن در برابر حکومت‌های فاسد و ظالم قدرت جولان می‌داده است، در دوران ما هم وجوهات شرعی همچنان مهم‌ترین عامل استقلال عالمان دینی و حوزه‌های علمیه در برابر دولت‌ها است.

فقیهان شیعه در دوران غیبت نائبان عام امام زمان‌(عج) هستند و از این رو خمس را باید به آن‌ها سپرد تا در مصارفی که اطمینان دارند که امام(ع) به آن خشنود است، هزینه کنند، امروزه به گونه‌های مختلف در این باره شبهه‌پراکنی می‌شود تا از اعتقاد مؤمنان کاسته شده و دست حوزه‌های علمیه از این منبع مالی کوتاه شود. در نوشتار حاضر به یکی از شبهاتی که در این خصوص مطرح می‌شود توجه کرده و به بررسی و نقد آن خواهیم پرداخت.

*چکیده‌ شبهه

خمس در شریعت اسلامی تنها به غنائم جنگی تعلق می‌گیرد و سرایت حکم آن به دیگر موضوعات نادرست است، فقیهان شیعی با توسعه‌ موضوع خمس آن را به موارد دیگری هم مربوط کردند که ریشه‌ای در شریعت ندارد، روایاتی که در بحث خمس به آن استناد می‌کنند، به نوعی جعلی و نامعتبر است.

*مقدمه

خمس یکی از فروع دین اسلام است. ریشه‌ اصلی وجوب خمس در قرآن کریم قرار دارد. روایات بسیاری هم از طریق شیعه و سنی برای تبیین چگونگی، مصارف و متعلقات آن وارد شده است، در اصل  وجوب آن تردید و اختلافی نیست، اما در اینکه به چه چیزهایی خمس تعلق می‌گیرد و آن را چگونه و توسط چه کسی باید هزینه کرد میان سنی و شیعه و نیز میان فقیهان شیعی اختلاف نظر وجود دارد، سنیان خمس را تنها در غنائم جنگی واجب می‌دانند، اما فقیهان شیعه با استناد به معنای لغوی غنیمت و نیز انبوهی از روایات صحیح السند معصومان(ع) معتقدند که خمس علاوه بر غنائم جنگی به چیزهای دیگری هم تعلق می‌گیرد.  

*مفهوم‌شناسی خمس و متعلقات آن

خداوند متعال در آیه‌ 41 سوره‌ی انفال می‌فرماید: «بدانید همانا هر چیز که به چنگ می‌آورید، پس یک پنجم آن برای خدا و پیامبر و نزدیکان او و یتیمان و مسکینان و در راه ماندگان است؛ اگر به خداوند و به آنچه بر بنده‌ ما در روز روبه‌رویی دو گروه نازل کردیم، ایمان آورده‌اید و خدا بر هر چیز تواناست»، اختلاف نظر فقیهان شیعه و سنی در معنای غنمتم (به چنگ آورده‌اید) است، فقیهان سنی آن را مخصوص غنائم جنگی می‌دانند، اما فقیهان شیعه بر مبنای معنای لغوی غنیمت و نیز با استناد به احادیث معتبری که از پیامبر(ص) و امامان اهل‌ بیت(ع) رسیده است، خمس را به موارد دیگری هم متعلق می‌دانند.

*معنای لغتی غنیمت

در القاموس: «الفَوْزُ بالشَّیْ‌ءِ بلا مَشَقَّةٍ»؛(1) دستیانی به مالی بدون مشقت.

در العین‌: «الفوز بالشی‌ء فی غیرمشقة»؛(2) دستیانی به مالی بدون مشقت.

در مجمع البحرین: «الْغَنِیمَةُ فی‌ الأصل‌ هی‌ الفائدة المکتسبة، ولکن اصطلح جماعة على أن ما أخذ من الکفار، إن کان من غیر قتال فهو فی‌ء، و إن کان مع القتال فهو غَنِیمَة»؛(3) غنیمت را در اصل مطلق اموال مکتسبه است. ولی اهل‌ سنت این طور معنا می‌کنند که آنچه از کفار به دست می‌آید، اگر همراه با جنگ و خونریزی نباشد «فیء» و اگر همراه با جنگ باشد، «غنیمت» است.

در المقاییس: «إفادة شى‌ءٍ لم یُملَک من قبل، ثم یختصّ به ما أُخِذ من مال المشرکین بقَهْرٍ و غَلَبة»؛(4) دستیابی به مالی که قبلاً در اختیار نبوده است. بعدها اختصاص پیدا کرد به آنچه از مال مشرکان که به زور و غلبه به دست می‌آید(غنیمت جنگی).

همان طور که ملاحظه شد، غنیمت در لغت به مطلق فایده گفته می‌شود که بدون زحمت به‌ دست آید.

*معنای غنیمت در قرآن

حال ببینیم غنیمت در آیه مورد نظر به چه معناست؟ گفتیم که غنیمت در لغت به مطلق فایده گفته می‌شود که بدون زحمت به دست آید. پس اگر قرار است معنای این لغت را در آیه، منحصر در غنائم جنگی بدانیم، نیاز به قرائن اضافی داریم حال آنکه چنین قرینه‌ای در آیه وجود ندارد.

«فخر رازی» مفسر معروف اهل‌سنت در تفسیر خود می‌نویسد: «الغنم الفوز بالشی»؛ غنیمت آن است که انسان به چیزی دست یابد. معنای شرعی غنیمت(به عقیده فقهای اهل‌سنت) همان غنائم جنگی است.(5)

رشید رضا دیگر مفسر اهل تسنن در تفسیر «المنار» غنیمت را اعم از غنایم جنگی ذکر کرده است، وی بعد از ذکر این معنا می‌نویسد: معنای آیه که اعم و وسیع‌تر از غنایم جنگی و غیر آن است، به خاطر قید شرعی، مقید به غنائم جنگی شد(6)، آلوسی در تفسیر «روح المعانی» می‌نویسد: غنیمت در اصل به معنای هرگونه سود و منفعت است.(7)

همان طور که ملاحظه شد، حتی مفسران اهل تسنن نیز به معنای لغوی عام غنیمت در آیه مذکور معترفند و علت انحصار معنای آن را قرائن شرعی خارج از آیه می‌دانند. در حالی که در آیه دیگر قرآن نیز غنیمت به معنای عام آن استعمال شده است.(8)

*معنای غنیمت در روایات

در روایات سنی و شیعه نیز غنیمت به معنای مطلق فایده استعمال شده است. ما تنها به ذکر سه نمونه بسنده می‌کنیم:

پیامبر اعظم(ص) فرمود: آدم عاقل وقتی بخواهد حرف بزند اول فکر می‌کند، اگر دید حرف خوبی است، می‌گوید، پس سود می‌برد و اگر دید بد است، نمی‌گوید و سالم می‌ماند،(9) همچنین فرمودند: بهره مجالس یاد خدا، بهشت است،(10) امیرالمؤمنین(ع) نیز فرمودند: امروز غنیمت است، فردا را نمی‌دانیم از اهلش هستیم یا نه.(11)

*متعلق‌های خمس در روایات

به علاوه مطابق منابع شیعه و سنی، هم در سنت رسول خدا و هم در روایات اهل بیت(ع)، خمس به اموالی اعم از غنائم جنگی تعلق گرفته است. به عنوان نمونه:

« ... پیامبر(ص) به شرحبیل بن عبدکلال، حارث بن عبدکلال و نعیم بن عبدکلال، صاحبان قبیله ذى‏رعین، معافر و همدان نوشت: اما بعد، فرستاده شما برگشت و یک‌‏پنجم خمس خدا را از غنائم پرداختید. این در حالی است که آن‌ها جنگی نداشتند که غنیمت جنگی داشته باشند».(12)

در سنن بیهقی از ابوهریره نقل شده است که پیامبر(ص) فرمود :در «رکاز» خمس واجب است. پرسیده شد یا رسول الله رکاز چیست؟ فرمود: معادن طلا و نقره که خداوند در زمین از روز نخست آفریده است.(13)

در عقد الفرید آمده است که رسول خدا(ص) به وائل بن حجر نوشت:‌ «و فی السیوب الخمس»؛ در سیوب (گنج) خمس واجب است.(14)

به امام جواد(ع) نوشتند: آیا خمس بر همه چیزهایى است که کسى بهره مى‌‏برد، کم باشد یا زیاد؟ از همه انواع درآمد و بر صنعتگران هم هست؟ و چگونه است؟ امام(ع) نوشت: «خمس پس از مؤونه و مخارج است.»(15)

با توجه به آنچه بیان شد، انحصار خمس به غنائم جنگی مخالف قرآن و سنت است.

*مصارف خمس

اما در مورد مصرف خمس؛ مطابق متن قرآن(16) نیمی از خمس سهم خدا و رسول و امام است که در زمان پیامبر(ص) در اختیار او و در زمان امام در اختیار امام و در زمان غیبت در اختیار نائب عام امام زمان یعنی مراجع معظم تقلید است، در عصر غیبت که به امام معصوم دسترسی نیست، بهترین کار آن است که این سهم را در مسیری مصرف کنیم که اطمینان داریم مورد رضایت امام زمان(عج) است؛ آن مسیر گسترش فرهنگ تشیع (از طریق کمک به حوزه‌های علمیه) است. از سوی دیگر چنان که گفتیم مطابق احادیث فراوان، در عصر غیبت، فقیهان، وکلای عام امام زمان(عج) هستند.(17)

*منابع روایی شیعه و روایات جعلی

وجود روایات جعلی امری قطعی است، اما شیعه با هدایت ائمه(ع) از ابتدا نظامی دقیق، منسجم و سختگیرانه را برای پالایش و تصویه روایات طراحی و اجرا کرد. پس از رحلت پیامبر(ص) زمانی که نقل روایت حضرت رسول(ص) ممنوع شد، شیعیان به جمع‌آوری و دسته‌بندی روایات روی آوردند. پس از آن نیز با اشاره اهل‌ بیت(ع) همواره عده‌ای از شیعیان مسئول جمع‌آوری، نقل و کتابت روایات بودند، ائمه(ع) نیز بارها اسامی افراد معتمد و افراد کذاب در این باره را به دیگران اعلام کردند تا بدین وسیله از نقل و اشاعه روایات جعلی پیش گیری کرده باشند.

در عصر غیبت نیز تسویه احادیث از امور مورد توجه علمای شیعه بوده است، عالمان شیعی برای بازشناسی روایات صحیح از ناصحیح ملاک‌هایی را مطرح کرده‌اند: مخالف بودن روایت با صریح قرآن، مخالف بودن آن با دیگر روایاتی که مورد عمل تمامى فقهاست، مخالفت آن با ضروریات مکتب شیعه و یا با بدیهیات عقلى که مورد اتفاق تمامى عقلاً است، وجود غلط‌هایی از لحاظ قواعد ادبی در متن حدیث، یا رکیک بودن معنا، مخالفت مفاد و معنای حدیث با حس و مشاهده، به گونه‌ای که تأویل آن ممکن نباشد، افراط در ثواب فراوان بر عمل کوچک، مخالفت مضمون حدیث با مقصد و هدف شارع و ... از ملاک‌های تشخیص جعلی بودن روایات یا طرح آن در نزد علمای شیعه است.(18)

از سوی دیگر علم رجال، یعنی علم شناخت راویان حدیث، سدی دیگر برای جلوگیری از ورود احادیث جعلی به منابع شیعه است. در این علم مجتهد به بررسی افرادی می‌پردازد که در سلسله راویان حدیث وجود دارند و میزان موثق بودن تک تک آن‌ها را دقیقاً بررسی می‌کند. کتاب‌های رجالی نیز به کتاب‌هایی گفته می‌شود که به زندگی نامه و میزان وثاقت راویان حدیث پرداخته است. بر اساس این علوم، احادیث به دسته‌های مختلف تقسیم می‌شوند:

صحیح: «خبری است که سلسله سند آن تا به معصوم متصل و تمامی راویان آن در همه طبقات امامی و عادل باشند.»(19) بدین ترتیب قید اتصال سند، امامی بودن راویان و عدالت آن‌ها ارکان سه گانه حدیث صحیح را تشکیل می‌دهد. حدیث صحیح خود به سه قسم «صحیح اعلی، اوسط و ادنی» تقسیم می‌شود.(20)

حسن: «روایتی است که واجد تمام شرایط روایت صحیح است به جز آنکه در میان سلسله راویان نسبت به یک یا چند راوی در منابع رجالی تصریح به عدالت نشده و تنها به مدح و ستایش او اکتفا شده باشد»،(21) بنابر این اتصال سند، امامی بودن و ممدوح بودن (و عدم تصریح به عدالت برخی راویان) ارکان روایت حسن است.

موثق: «روایتی است که به رغم برخورداری از اتصال سند به معصوم و نیز عدالت یا وثاقتِ راویان در تمام طبقات، یک یا چند راوی آن غیرامامی باشند»،(22) مثلاً علی بن فضال گرچه امامی نیست، ولی در رجال شیعه توثیق شده است.

ضعیف: «روایتی است که هیچ یک از شرایط تعاریف پیش گفته درباره حدیث صحیح، حسن و موثق را نداشته باشد»،(23) مانند اینکه راویان آن به کذب، جعل، کثرت خطا، غفلت، فسق، و مانند آن متهم باشند یا سند آن از اتصال به معصوم برخوردار به نباشد. خود احادیث ضیف به دسته‌هایی چون: مجهول، مُهمَل، موضوع، مشترک، شاذ، مُختلِط، مُنکَر، متروک، مطروح، مُعَلَّل، مُضطَرِب، مَقلوب، مُصَحَّف، مؤتلف، مختلف، مُدَلَّس، مُدَرَّج، مُعضَل و مشکل تقسیم می‌شوند.(24)

اینها و دیگر امور بسیار دقیق و فنی راه‌هایی است که امروزه علما و مجتهدان برای قبول یا ردّ یک روایت به کار می‌گیرند که بیان همه آن‌ها نیاز به کتابی مفصل دارد،(25) بنابراین ادعای اینکه اغلب روایات شیعه در یک باب خاص مثل خمس، یا دیگر ابواب فقهی، جعلی یا ضعیف است، ادعایی بسیار غلط و واهی است.

یادداشت از: حجت‌الاسلام محمدمهدی عرب پویان، کارشناس مرکز مطالعات و پاسخگویی به حوزه علمیه قم

قدس آنلاین/مریم احمدی شیروان: هر چند که می‌دانم «پفک» ارزش غذایی ندارد و جزو تنقلات غیرضروری و حتی مضر شناخته می‌شود و هیچ کارشناس علوم غذایی آن را توصیه نمی‌کند؛ گاهی حسی از اعماق درونم من را وسوسه به خوردن آن می‌کند. اما با خوردن چند دانه از آن‌ها، وقتی چشمم به انگشتان نارنجی‌ام می‌افتد دچار عذاب وجدان می‌شوم. ترس از اینکه این رنگها که حس چشایی‌ام را تحت تاثیر قرار می‌دهد مجاز و استاندارد است؟ خوردنش عوارضی ندارد؟ و پرسش هایی دیگر.

دکتر عزیزاله زرگران، عضو هیئت علمی و مدیر دفتر ارتباط با صنعت انستیتو تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذایی کشور به این نگرانی ها پاسخ می‌دهد.

آقای دکتر از رنگ ها برایمان بگویید. چطور مجاز و غیر مجازش را تشخیص دهیم؟

تشخیص مجاز و غیر مجاز در مورد محصولات غذایی از طریق نشانه‌های مختلفی امکان پذیر است. البته رنگ‌های خوراکی کمتر به صورت عرضه به مصرف کننده وجود دارند و بیشتر به عنوان مواد اولیه در صنعت غذا استفاده می‌شوند. با توجه به اینکه دو نهاد سازمان غذا و دارو و استاندارد بر تولید محصولات غذایی نظارت می کنند، تایید سازمان غذا و دارو از طریق درج پروانه بهره برداری و سازمان استاندارد از مسیر اعطای مهر استاندارد، می‌تواند حاوی این پیام باشد که در تولید محصول از رنگ‌های غیر مجاز استفاده نشده است. موضوع بسیار مهم، بحث محصولات صنفی است که به گفته بیشتر فعالان عرصه غذا کنترل جدی بر روی آنها وجود ندارد و به هیچ سازمان و یا نهادی عملاً پاسخگو نیستند. زیرا سازمانی که متولی نظارت بر این صنوف است، عملاً امکانات تشخیص وجود چنین رنگ‌هایی را در محصولات صنفی ندارد. لذا تاکید می‌شود از خرید محصولات صنفی خودداری شود. زیرا احتمال حضور رنگ‌های غیر مجاز برای جلوه دادن به این محصولات بیشتر است. نمونه‌های بارز این مساله در بستنی‌های صنفی که با رنگ‌های گوناگون تهیه می‌شوند و یا تنقلاتی مانند لواشک و محصولاتی از این دست مشاهده می‌گردد. در عمل، امکان تشخیص استفاده از رنگ مصنوعی(مجاز یا غیر مجاز) از سوی مصرف کننده وجود ندارد. اما در آزمایشگاه‌هایی که تحت عنوان آزمایشگاه همکار سازمان غذا و دارو هستند، آزمونی تحت عنوان آزمون عدم استفاده از رنگ مصنوعی طراحی شده است که در آن با هزینه‌ای اندک می‌توان نوع رنگ به کار رفته را تشخیص داد.

زعفران عربی یا پودرهای جایگزین زعفران که عطرهم دارد چرا غیرمجاز است؟

استفاده از این رنگ مصنوعی که نام علمی آن تارترازین است در بسیاری از کشورها ممنوع است. این ممنوعیت به دلیل عوارض مختلف و اثبات شده‌ای همچون ایجاد اضطراب، مشکلات قلبی، افسردگی، ایجاد تومور در تیروئید و آسم در کودکان و... است. مجدداً یادآوری می‌کنم که متاسفانه در بسیاری از اصناف به عنوان مثال فروشندگان صنفی جوجه کباب از این رنگ استفاده می‌گردد. لذا پیشنهاد می‌شود از خرید جوجه کباب آماده به دلیل احتمال حضور این رنگ خودداری گردد.

باتوجه به آغاز فصل گرما و استفاده زیاد همه، خصوصاً کودکان از نوشمک و بستنی چطور اطمینان داشته باشیم آنها سالم هستند؟

قرار دادن این دو محصول در کنار هم کار صحیحی نیست. زیرا بستنی محصولی است لبنی و اگر به میزان مناسب و کنترل شده مصرف گردد می‌تواند ماده‌ای مغذی تلقی گردد و در لیست جایگزین‌های تغذیه‌ای لبنیات وجود دارد. اما فرآورده‌های یخی خوراکی که از رنگ، طعم، آب و شکر تشکیل شده اند، اساساً فاقد ارزش تغذیه‌ای هستند و فقط کالری دارند. از سوی دیگر، احتمال تخلف در تولید این محصولات نیز بیشتر است و ممکن است در تولید آنها از رنگ های غیرمجاز نیز استفاده شود. با توجه به اینکه در سال های اخیر وزارت بهداشت، لیستی را تحت عنوان محصولات غذایی آسیب رسان منتشر نموده است، که قرار است در آینده نزدیک، عوارض و مالیات خاصی تحت عنوان ماده 37 قانون برنامه پنجم توسعه از این محصولات دریافت شود. مشاهده می شود که در تمامی نسخه‌های این فهرست، فرآورده‌های یخی خوراکی یا همان یخمک و نوشمک حضور دارند که نشان دهنده آسیب رسانی این نوع محصولات به سلامت است. لذا به نظر می رسد با توجه به اهمیت موضوع ذائقه سازی در کودکان، خانواده ها از ارائه چنین محصولاتی به کودکان خودداری کنند.

وضعیت استفاده از رنگ‌های خوراکی در سایر کشورها چگونه است؟

تعیین ممنوعیت و یا حدود استفاده از رنگ‌ها در هر کشور با توجه به ویژگی‌های خاص هر کشور صورت می پذیرد. یکی از حوزه‌های مهم در علم تغذیه، بحث بررسی مصرف مواد غذایی است که به طور خلاصه می‌توان آن را به این صورت بیان نمود: مردم در هر جامعه چه غذاها و محصولات غذایی را مصرف می‌کنند و از هرکدام چقدر مصرف می‌کنند؟ بررسی مصرف نقش کلیدی در تعیین مقادیر مجاز مواد مختلف در محصولات غذایی ایفا می‌کند. لذا از ترکیب داده‌های به دست آمده از بررسی مصرف و حدود مجاز روزانه، هر کشوری سیاستگذاری خاصی در مورد مواد اولیه مختلف که احتمال آسیب رسانی دارند خواهد داشت. البته این امر در مورد برخی از ترکیبات از جمله برخی رنگ‌هایی که میزان آسیب رسانی آنها به اثبات رسیده باشد و ممنوعیت کلی داشته باشند صادق نیست.

استفاده از رنگ‌ها در غلات حجیم شده، اسنک ها و یا در نوشابه ها سلامت مصرف کنندگان به خصوص کودکان را تهدید نمی‌کند؟

پروانه تولید صادره از وزارت بهداشت و مهر استاندارد سازمان ملی استاندارد موید سلامت بودن و بی ضرر بودن کلیه ترکیبات موجود در یک محصول است. اما بی ضرر بودن یک محصول مجوزی برای مصرف بی حساب و کتاب آن است؟ در علم تغذیه تعریف جالبی برای سم وجود دارد. هر چیزی بیش از مقدار مجاز و توصیه شده می‌تواند سم باشد! لذا توصیه عمومی بر مصرف کمتر این محصولات است. زیرا بر فرض سالم بودن رنگ موجود در آنها، اصطلاحاً چگالی تغذیه‌ای پایینی از لحاظ ریز مغذی ها دارند و عموماً از مقدار نمک بالایی برخوردارند. این میزان نمک نه تنها به خودی خود مضر است بلکه آثار دیگری همچون ذائقه سازی خواهد داشت که می تواند ذائقه کودکان را به سمت غذاهای شور سوق دهد.

با توجه به آمارهای ارائه شده از سوی وزارت بهداشت مشخص می شود براساس آخرین پیمایش کشوری عوامل خطر بیماریهای غیرواگیر که در سال 90 و در تمام استان ها انجام شده است، تغذیه ناسالم پس از مصرف دخانیات به عنوان مهم ترین عامل مرگ های زودرس بین 30 تا 70 سال معرفی شده است. از سوی دیگر،در گروه سنی 40 تا 60 سال، فشار خون بالا با میزان 59 درصد در بین زنان و 36 درصد در بین مردان شیوع دارد که علت آن هم مصرف نمک زیاد است. همچنین شیوع دیابت در جمعیت 45 تا 65 سال به 40 درصد در زنان و 33 درصد در مردان می‌رسد. حدود 30 درصد مردان و 36 درصد زنان چربی خون بالا دارند که مهم‌ترین علت آن تغذیه ناسالم است. بنابراین تجدید نظر در میزان مصرف قند، نمک و چربی در رژیم غذایی ایرانیان ضروری به نظر می رسد. در صورتی که ذائقه نسل‌های آینده به محصولات کم چرب، کم شکر و کم نمک تمایل پیدا کند، می‌توان به بهبود شاخص‌های تغذیه‌ای در آینده امیدوار بود.

نظارت بیشتر بر اصنافی که تولیدات آنها در سفره مردم حضور دارند، از موضوعات مهم دیگری است که می‌تواند در بهبود وضعیت تغذیه جامعه مفید واقع شود. بر روی محصولات تولیدی کارخانجات صنایع غذایی، سازمان های مختلفی از جمله سازمان غذا و دارو و موسسه استاندارد نظارت می کنند. همچنین امکان ردیابی محصولات تولید شده توسط کارخانجات، به مراتب بیشتر از اصناف است. اما چنین نظارتی در مورد اصناف وجود ندارد. به عنوان مثال روغن مصرفی در بیشتر قنادی‌ها، روغنی جامد است که دارای ایزومر ترانس بالایی است و با وجود تلاش‌های صورت گرفته و موفقیت‌های حاصل شده در بحث کاهش مصرف روغن های جامد، و کاهش ایزومر ترانس در این روغن‌ها، هیچ محدودیت و یا آموزشی در استفاده از روغن‌های جامد در این صنف مشاهده نمی‌شود. زیرا اساساً نهاد نظارت بر اصناف فاقد آزمایشگاه‌های مجهز است. در پایان یادآور می‌شوم در کنار نهادهای نظارتی و اجرایی، افزایش آگاهی‌های تغذیه‌ای جامعه و انتخاب صحیح محصولات غذایی از سوی مصرف کنندگان، از مهم ترین عوامل در سلامت تغذیه‌ای جامعه هستند.

 در دستورالعمل کاخ سفید به توانایی ایران و کره شمالی در انجام حملات سایبری علیه آمریکا اشاره شده است.
 
به گزارش ایسنا به نقل از رویترز،در دستور العمل راهبردی جدید کاخ سفید در مورد نحوه ی پاسخ  آژانس های دولتی به حملات سایبری لیزا موناکو،مشاور کاخ سفید در مقابله به تروریسم علاوه بر نام بردن از روسیه و چین به عنوان دشمنان سایبری آمریکا،از ایران و کره شمالی به عنوان کشور هایی که قابلیت و قصد انجام حملات سایبری علیه آمریکا را دارند نام برده شده است.
 
واشنگتن طی سال‌های اخیر همواره علیه برخی کشورها مثل روسیه ایران ،چین و کره شمالی اتهاماتی در مورد انجام حملات سایبری مطرح کرده است